Hatay'ın kurtuluşu sürecinde Alevilerle ilgili yaşananlar, Tayfur Sökmen’in anılarında detaylarıyla yer alıyor. Sökmen, Hatay davasına önderlik etmiş, ardından Hatay Devleti Cumhurbaşkanlığı görevini üstlenmiştir. 1978’de yayımlanan ve daha sonra Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu tarafından tekrar basılan Hatay’ın Kurtuluşu İçin Harcanan Çabalar kitabında, özellikle Fransızların Alevi halkı nasıl etkilemeye çalıştığına dair ilginç bilgiler sunulmaktadır.

Fransızların Bölücü Propagandası

Sökmen’in anılarında, Fransızların Lazkiye'deki Alevilere yönelik yaptığı propagandalara değinilir. Bu dönemde Fransızlar, “Siz ne Türk, ne Arap, ne de Müslümansınız. Ehlisalip bakayasısınız,” diyerek Aleviler arasında kimlik karmaşası yaratmayı amaçlamıştır. Bunun yanı sıra, Suriyeliler ise “Siz Arap ve Müslümansınız, Fransızlara inanmayın,” diyerek Alevileri kendi saflarına çekmeye çalışmışlardır.

Atatürk’ün Alevilere Bakışı ve Eti Türk'ü Tanımı

Bu durum üzerine Tayfur Sökmen, Atatürk’e konuyu arz etmek üzere Dolmabahçe’ye gitmiş ve Alevilere yönelik Fransız ve Arap propagandaları hakkında bilgi vermiştir. Atatürk ise Kilisli tarihçi Necip Asım Bey’le temasa geçilmesini önererek duruma açıklık getirilmesini istemiştir. Necip Asım Bey, Alevilerin “Hasan Sabbah’ın müritleri olduklarını, tamamen Türk ırkına mensup bulunduklarını” belirtmiş; Doğu’dakilerin Kürtleşmiş, güneydekilerin Araplaşmış, Anadolu’daki Alevilerin ise Türklüklerini koruduğunu vurgulamıştır. Necip Asım Bey’in bilgilerini Atatürk’e ileten Sökmen, Alevilere dair Atatürk’ün “Eti Türk'üdürler,” ifadesini kullanarak Alevilerin Türk kimliğine olan bağlılığını güçlendirmiştir.

Hatay’da Alevi Halkın Desteklenmesi

Atatürk, Alevi vatandaşların Türk kimliği konusunda bilinçlenmeleri için Adana milletvekili İbrahim Dıblan başkanlığında bir cemiyet kurulmasını sağlamış ve bu cemiyet, Alevi halkın Fransız ve Arap propagandalarına karşı bilinçlenmesi için çalışmalar yürütmüştür. Sökmen de bu gelişmeleri Antakya’daki Hatay Egemenlik Cemiyeti’ne bildirerek Alevilerin bu propagandalara karşı uyanık olmaları gerektiğini aktarmıştır.

Bu anılar, Hatay’ın kurtuluşu sürecinde Atatürk ve yakın çalışma arkadaşlarının Alevi toplumunu hem içte hem de dışta gelen tehditlere karşı nasıl korumaya çalıştığını göstermektedir.